Xuất bản năm 1931 nhân Triển lãm Thuộc địa Quốc tế Paris, tài liệu “Trường Y khoa và Dược khoa toàn cấp Đông Dương” không chỉ phản ánh lịch sử đào tạo y học đầu thế kỷ XX, mà còn cung cấp nhiều dữ liệu quý giá về quá trình hình thành và phát triển của Bệnh viện bản xứ thuộc Chính quyền Bảo hộ tại Hà Nội – tiền thân quan trọng của Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức ngày nay.
Theo tài liệu, từ những năm đầu thế kỷ XX, bệnh viện đã giữ vai trò là bệnh viện thực hành của Trường Y Đông Dương, nơi trực tiếp tiếp nhận người bệnh, đồng thời trở thành không gian giảng dạy lâm sàng cho thế hệ bác sĩ và y sĩ đầu tiên được đào tạo bài bản tại Việt Nam. Các chuyên ngành nội khoa, ngoại khoa, sản khoa, nhãn khoa và bệnh truyền nhiễm đều được tổ chức thực tập trực tiếp tại bệnh viện, tạo nên mô hình kết hợp giữa điều trị và đào tạo – một truyền thống còn được duy trì đến ngày nay tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức.
Tư liệu năm 1931 cho thấy bệnh viện không ngừng được mở rộng cả về chức năng và quy mô. Từ một cơ sở ban đầu còn hạn chế, bệnh viện dần phát triển thành một trung tâm điều trị có nhiều chuyên khoa, đồng thời là nơi thực hành quan trọng của nền y học hiện đại tại Đông Dương. Các quyết định hành chính đầu thế kỷ XX ghi nhận quá trình kiện toàn tổ chức bệnh viện, mở rộng với nhà hộ sinh, trại phong Tế trương và các khu điều trị chuyên biệt nhằm đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng gia tăng của cộng đồng.
Bên cạnh vai trò khám chữa bệnh, bệnh viện còn là nơi quy tụ nhiều nhân vật y học quan trọng của thời kỳ đầu đã góp phần xây dựng những nền móng ban đầu cho y học bệnh viện hiện đại tại Việt Nam.
Có thể nói, nhìn qua lăng kính của tài liệu năm 1931, lịch sử của Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức không chỉ là lịch sử của một cơ sở điều trị, mà còn là lịch sử của một không gian đào tạo, nghiên cứu và thực hành y khoa đã bền bỉ phát triển suốt hơn một thế kỷ. Những tư liệu này giúp tái hiện rõ hơn diện mạo ban đầu của bệnh viện trong hành trình từ Bệnh viện bản xứ của Chính quyền Bảo hộ, Bệnh viện Yersin, đến Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức ngày nay. Để hỗ trợ độc giả tiếp cận nguồn tư liệu lịch sử một cách đầy đủ và dễ hiểu hơn, toàn bộ tài liệu đã được chuyển ngữ sang tiếng Việt, qua đó góp phần phác họa tương đối toàn diện bối cảnh hình thành, cơ cấu tổ chức, hoạt động chuyên môn và vai trò của bệnh viện trong giai đoạn đầu thế kỷ XX. Việc dịch thuật đầy đủ nhằm bảo tồn giá trị của tư liệu gốc, và giúp kết nối quá khứ với hiện tại, để lịch sử bệnh viện được tiếp cận dưới góc nhìn gần gũi, hệ thống và giàu tính tham chiếu hơn.
Nguồn: Thư viện Trung tâm Tài liệu về Đông Nam Á và Khu vực Indonesia – Đại học Côte d’Azur – Cộng hoà Pháp
Sưu tầm: Văn phòng Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức – tháng 06/2026.
Người dịch: Nghiêm Hoàng Yến – Văn phòng Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức.
Để lại một bình luận