Tập tài liệu hành chính chính thức của Phủ Toàn quyền Đông Dương (Gouvernement Général de l’Indo-Chine) phát hành năm 1905 tại Hà Nội, do Nhà in G. Taupin & Cie ấn hành. Đây là bản báo cáo tổng kết toàn diện về tình hình phát triển tài chính, quy định hành chính và phương thức vận hành của các cơ quan dịch vụ công đô thị thuộc thành phố Hà Nội giai đoạn cuối thế kỷ XIX – đầu thế kỷ XX.
Phần nội dung được trích dẫn từ trang 55 đến trang 65 tập trung làm rõ lịch sử hình thành và những ngày đầu tiên vận hành của Bệnh viện và Nhà hộ sinh Bản xứ Hà Nội (tiền thân của Bệnh viện Phủ Doãn xưa, nay là Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức).
Ý nghĩa và Giá trị Tư liệu lịch sử
Tài liệu cung cấp một cái nhìn tham chiếu về hệ thống y tế công cộng sơ khai tại Hà Nội dưới thời thuộc địa thông qua ba khía cạnh cốt lõi:
- Lịch sử chuyển giao: Ghi dấu cột mốc từ một cơ sở khám chữa bệnh nhân đạo, mái tranh vách đất do Nữ tu dòng Saint Paul de Chartres (Sơ Antoine) xây dựng bằng vốn quyên góp năm 1896 tại phố Tràng Thi (Borgnis-Desbordes), được Toà Thống sứ Bắc Kỳ mua lại và chính thức chính quy hoạch lại, kiên cố hóa bằng gạch đá vào tháng 4 năm 1904.
- Mô hình quản lý nhân sự: Phản ánh sự phối hợp chặt chẽ giữa quân y thuộc địa Pháp và Trường Y khoa Đông Dương (tiền thân của Đại học Y Hà Nội ngày nay). Các giáo sư đầu ngành thời bấy giờ như Tiến sĩ Le Roy des Barres, Tiến sĩ Degorce trực tiếp điều hành và đưa các phòng bệnh công thành nơi thực hành lâm sàng cho sinh viên Y khoa năm 1, 2, 3.
- Cơ cấu bệnh tật xã hội thời bấy giờ: Hệ thống bảng biểu thống kê chi tiết từ tháng 1 đến tháng 5 năm 1905 là “tấm gương” phản ánh chân thực tình hình sức khỏe công cộng của người dân bản xứ lúc bấy giờ. Tỷ lệ mắc các bệnh nhiệt đới, bệnh truyền nhiễm hiểm nghèo như sốt rét, lao phổi, kiết lỵ, bệnh phong, cùng các ca chấn thương ngoại khoa, bệnh mắt hột… chiếm đa số, qua đó thể hiện rõ điều kiện vệ sinh dịch tễ còn nhiều hạn chế của xã hội đương thời.
Giá trị lưu trữ
Tài liệu phản ánh về hiện trạng y tế sơ khai của Hà Nội và miền Bắc giai đoạn đầu thế kỷ XX, sự hình thành và sứ mệnh từ những ngày đầu thành lập của Bệnh viện trong bối cảnh y tế sơ khai đó. Từ đó, chứng minh giá trị lịch sử và phụng sự sức khoẻ người Việt của Bệnh viện.
(Xem toàn văn tài liệu và bản dịch bên dưới. Vui lòng bấm ở lề phải trang giấy để đọc và trải nghiệm sách lật điện tử)
Nguồn: Thư viện Quốc gia Pháp – Văn phòng Bệnh viện sưu tầm và dịch tháng 05/2026. Tài liệu này đã được Thư viện Quốc gia Pháp cho phép Bệnh viện sử dụng với mục đích lưu trữ, trưng bày phi thương mại.
Để lại một bình luận