Quyết định hành chính do Quan Toàn quyền Đông Dương ban hành ngày 18 tháng 5 năm 1908, được đăng tải chính thức trên Tập san Hành chính Bắc Kỳ (Bulletin administratif du Tonkin) số ra ngày 15 tháng 6 năm 1908. Đây là một văn kiện pháp lý mang tính bước ngoặt, ghi dấu giai đoạn mở rộng và chính quy hóa toàn diện về mặt tổ chức bộ máy, nhân sự lẫn chế độ quản lý tài chính của Bệnh viện Bản xứ Hà Nội – cơ sở y tế tiền thân xưa của Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức.
Được ban hành ngay sau khi nhà nước thuộc địa tiếp quản và sáp nhập thêm các cơ sở chuyên khoa đặc thù, Quyết định này quy định hệ thống dịch vụ của Bệnh viện Bản xứ Hà Nội chính thức mở rộng bao gồm ba cấu phần cốt lõi: bệnh viện đa khoa (theo nghĩa hẹp), trại phong và viện tế bần Tế Trương. Để điều hành quy mô mới này, văn bản đã thiết lập một Hội đồng Hành chính đa thành phần do Quan Đốc lý (Thị trưởng) Hà Nội làm Chủ tịch, có sự tham gia sát sao của Bác sĩ Giám đốc bệnh viện cùng các đại diện người Âu, người bản xứ và Phòng Thương mại, đóng vai trò tối cao trong việc phê duyệt đấu thầu, kiểm soát chi tiêu và minh bạch hóa ngân sách.
Bên cạnh cơ cấu nhân sự, văn bản dành phần lớn nội dung quy định nghiêm ngặt về “Quỹ chi tiêu thường nhật”, phân cấp chi tiết các hạng mục chi phí từ tiền ăn, đồ vải, củi đèn đến công tác khử trùng, vệ sinh tòa nhà hay vận chuyển bệnh nhân. Đồng thời, biểu giá viện phí cũng được hệ thống hóa cụ thể theo 4 hạng giường điều trị khác nhau bên cạnh cơ chế hoàn trả, bù cấp từ ngân sách địa phương đối với diện bệnh nhân nghèo. Đặc biệt, công tác kế toán tài chính và vật tư bắt buộc phải thực hiện trên hệ thống 7 loại sổ sách chuyên trách, chịu sự thẩm định của Quản lý kế toán và phải có chữ ký duyệt lâm sàng hàng ngày của Bác sĩ Giám đốc. Tư liệu lịch sử này không chỉ là một mảnh ghép hồ sơ vô giá khẳng định chiều sâu lịch sử của viện, mà còn phản ánh rõ nét quá trình chuyển dịch mang tính nền móng: từ một cơ sở cứu tế nhân đạo thuần túy trở thành một bệnh viện nhà nước có pháp nhân, có bộ máy kế toán chuyên nghiệp và chịu sự quản trị hành chính chặt chẽ mà một phần trong đó được kế thừa và hoàn thiện để vận hành đến ngày nay.
(Xem toàn văn tài liệu và bản dịch bên dưới. Vui lòng bấm ở lề phải trang giấy để đọc và trải nghiệm sách lật điện tử)
Nguồn: Thư viện Quốc gia Pháp – Văn phòng Bệnh viện sưu tầm và dịch tháng 05/2026. Tài liệu này đã được Thư viện Quốc gia Pháp cho phép Bệnh viện sử dụng với mục đích lưu trữ, trưng bày phi thương mại.
Để lại một bình luận